เตารีด

ชื่อ : เตารีด ลักษณะ : เครื่องสำหรับรีดผ้าให้เรียบด้วยความร้อน ทำด้วยโลหะอาจเริ่มจากการใช้ถ่านใส่ไว้ในถ้วยก้นเรียบทำด้วยโลหะ ที่เรียกว่า ถ้วยรีด แล้วพัฒนามาเป็นเตารีดที่ทำด้วยเหล็กหรือทองเหลือง รูปร่างคล้ายเรือ ใส่ถ่านไฟไว้ภายใน มีหูทำด้วยไม้สำหรับจับไถหรือรีดไปบนผ้า   ที่มา : รศ.วิบูลย์ ลี้สุวรรณ (๒๕๔๖).พจนานุกรมหัตถกรรมเครื่องมือเครื่องใช้พื้นบ้าน. หน้า

Read more

คันไถ

ชื่อ : คันไถ                                                     จำนวน : 1 ชิ้น เป็นเครื่องมือประกอบการทำนาทำไร่ ใช้ควายหรือวัวลากเพื่อกลับดิน แล้วใช้คราดหรือขลุบทำดินที่ไถให้เป็นก้อนเล็กลง เพื่อเพาะปลูกพืชได้สะดวก การใช้ไถของชาวบ้านในเขตหัวเมืองฝ่ายเหนือ มักใช้ไถเดี่ยวมากกว่าไถคู่ ที่เรียกว่าไถเดี่ยวเพราะใช้ควายลากไถนาเพียงตัวเดียว เหตุที่นิยมใช้ควายลากเพราะว่ามีความแข็งแรงไม่กลัวฝนที่ตกอยู่เสมอ หากใช้วัวเตรียมดินเพาะปลูกมักใช้วัวเป็นคู่สำหรับเตรียมลากคราดและขลุบ

Read more

ความว่าง  

ชื่อ : ความว่าง                                                     จำนวน : 1 ชิ้น เป็นเรื่องทั้งหมดของพระพุทธศาสนาทั้งในส่วนหลังวิชา การปฏิบัติและผลของการปฏิบัติ ธรรมะทั้ง 84,000 ธรรมขันธ์ สรุปลงที่คำ คำเดียว คือ สุญญตาที่สุด คือ นิพพาน

Read more

เหล็กขูด(ถิ่น-ใต้)

ชื่อ : เหล็กขูด(ถิ่น-ใต้) ลักษณะ : เครื่องมือสำหรับขูดเนื้อมะพร้าว ออกจากกะลามะพร้าว  เช่นเดียวกับกระต่ายขูดมะพร้าว รูปร่างต่างกัน เช่น รูปเต่า นก กระต่าย จนถึงรูปคนแต่ต้องนั่งได้และมีส่วนที่ยื่นออกมาสำหรับเสียบ ใบขูดหรือเหล็กขูดสำหรับขูดเนื้อมะพร้าวให้หลุดจากกะลา เหล็กขูดมีรูปร่างแตกต่างกันมากมายหลายแบบ ไม่จำกัดว่าจะต้องเป็นรูปกระต่ายเหมือนกระต่ายขูดมะพร้าวเท่านั้น   ที่มา :

Read more

แกะหรือมัน

ชื่อ : แกะหรือมัน                                                     จำนวน : 18 ชิ้น                     เป็นเครื่องมือที่ใช้สำหรับเก็บเกี่ยวข้าวของภาคใต้ ลักษณะของแกะจะประกอบด้วย 3 ส่วน คือ กระดานแกะ ตาแกะ และด้ามแกะ การใช้แกะเกี่ยวข้าวทำโดยการเอาแกะใส่เข้าระหว่างนิ้วนางและนิ้วกลาง ใช้นิ้วชี้และนิ้วโป้งจับระหว่างรวงข้าว แล้วเอารวงข้าวมาทาบกับคมของแกะและใช้คมแกะตัดที่คอรวงข้าวแต่ละรวง

Read more

หาบกระบุงจิ๋ว

ชื่อ : หาบกระบุงจิ๋ว                                                     จำนวน : 1 ชิ้น             จากอดีตชาวบ้านในชนบทมักนิยมใช้กระบุงขนถ่ายผลผลิตการเกษตร เนื่องจากมีน้ำหนักเบาและมีหลายขนาด ตามกำลังคน โดยปกติจะใช้กระบุงเป็นคู่เรียกว่าหาบไม่นิยมใช้วิธีคอน หมายถึง ใช้กระบุงเพียงหนึ่งลูก เพราะจะทำให้ ถ่วงน้ำหนักด้านเดียวไม่สะดวกและสิ้นเปลือง ปัจจุบันความนิยมในการใช้กระบุงเพื่อขนถ่ายผลผลิตลดน้อยลงแต่จะใช้ประโยชน์ด้านอื่น เช่น ใช้ในงานพิธีมงคลต่างๆ ในงานแต่งงานจะใช้กระบุงหาบขันหมาก

Read more

กระบอกตาล 

ชื่อ : กระบอกตาล ลักษณะ : ลำไม้ไผ่ตัดเป็นท่อนมีข้อขั้นที่ก้นกระบอก ปากกระบอกมีเชือกร้อยเป็นหู สำหรับห้อยหรือแขวน ใช้สำหรับรองน้ำตาลที่ได้จากต้นตาลหรือรองน้ำตาลมะพร้าวจากต้นมะพร้าว กระบอกตาลมักจะเลือกนำไม้ไผ่ที่มีช่วงป้องยาวและมีขนาดลำใหญ่ พอที่จะใส่น้ำตาลได้มาก การทำกระบอกตาลต้องตัดลำไม้ไผ่ด้วยเลื่อยหรือมีด ให้ด้านหนึ่งติดข้อไว้เป็นสวนก้นแล้วเจาะรู ที่ขอบปากสำหรับร้อยเชือกเพื่อใช้หาบหิ้ว หรือแขวนบนยอดตาลหรือยอดมะพร้าว ขนาดรองน้ำตาล กระบอกตาลทั่วไปภายในมีสีดำ เพราะหลังการใช้งานแล้ว ต้องคว่ำปากกระบอกรมควันไฟให้กระบอกแห้ง ป้องกันน้ำตาลบูดปัจจุบันกระบอกตาล

Read more

ด้ง หรือ กระด้ง 

ชื่อ : ด้ง หรือ กระด้ง                                                     จำนวน : 4 ชิ้น ลักษณะ : เป็นเครื่องมือฝัดข้าวและตากข้าวเปลือกชนิดหนึ่งมี 2 ชนิด คือ ชนิดที่1 ด้งฝัดข้าว หรือเรียกว่า ด้ง โดยทั่วไป

Read more

หมา ( ถิ่น-ใต้ )

ชื่อ : หมา ( ถิ่น-ใต้ ) ลักษณะ : ภาชนะสำหรับตักน้ำและของเหลว มีหลายชนิด เช่น ทำด้วยยอดใบจากคลี่ซ้อนกันเป็นแผ่น   แล้วรวบหัวรวบท้ายมัดด้วยตอกก้านจาก แล้วผูกไขว้กันเป็นหูสำหรับจับหรือเป็นที่ผูกเชือกสำหรับใช้ตักน้ำจากบ่อเรียก หมาจาก หมาชนิดนี้ทำมากที่อำเภอปากพนัง อำเภอหัวไทร และอำเภอใกล้เคียงในจังหวัดนครศรีธรรมราช   นอกจากจะใช้หมาจากตักน้ำแล้วยังใช้วิดน้ำเรือ ตักน้ำหวานหรือน้ำตาลจากกระทะได้ด้วย

Read more

สากตำข้าว

ชื่อ : สากตำข้าว                                                   จำนวน : 3 ชิ้น                     ใช้สำหรับตำข้าว บางบ้านอาจจะยังมีอยู่บ้างนะค่ะ แต่ก็คงจะหาดูยากแล้วเหมือนกัน และคุณยายคนนี้่คือ ผู้ที่บริจาค “สากตำข้าว” ให้กับพิพิธภัณฑ์ระโนดของเรา ท่านบอกว่า ถ้าอยู่กับแก เดี่ยวก็หาย แต่ถ้าอยู่ในพิพิธภัณฑ์ เด็กรุ่นหลังจะยังเห็นอยู่บ้าง ท่านจึงตัดสินใจมองให้กับพิพิธภัณฑ์ระโนด

Read more